CJGAlle ouders, kinderen en jongeren moeten met al hun vragen terecht kunnen bij een Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG). Het programmaministerie voor Jeugd en Gezin wil in 2011 landelijk netwerk aan CJG’s. De gemeenten hebben hiervoor extra (BDU) middelen beschikbaar gekregen. De realisering van een CJG en de regie op een CJG is een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Een CJG moet voldoen aan een aantal basisvoorwaarden. Het dienen laagdrempelige centra te zijn waar men zonder indicatie terecht kan. Elke gemeente voorziet in minstens één fysiek inlooppunt. De gemeente wijst hiervoor zelf een locatie aan. Ze kan hierbij aansluiten bij de jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar (consultatiebureau en GGD), de scholen of bijvoorbeeld een gezondheidscentrum.

Maatwerk

Het oprichten van een CJG is maatwerk. Het basismodel kan aangesloten worden bij o.a. het welzijnswerk, de kinderopvang, eerstelijnsvoorzieningen, kraamzorg en verloskunde, de GGZ etc.. In veel gevallen werken deze disciplines al goed samen. Het komt ook voor dat samenwerking geen vanzelfsprekendheid is. Hekousion kent de uitdagingen en ondersteunt de implementatie t.a.v. de beleidsontwikkeling, management en begeleiding van het werkveld.

Vijf WMO-functies

De jeugdgezondheidszorg neemt in het basismodel van het CJG een centrale plaats in. Daarnaast worden in het CJG ook de activiteiten van de gemeenten in het kader van de vijf functies van het lokaal preventief jeugdbeleid ondergebracht. Deze vijf functies staan in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) als volgt omschreven:

  1. Informatie en advies: het geven van (on)gevraagde informatie over opvoeden en opgroeien (voorlichting) en het beantwoorden van specifieke vragen van ouders en jeugdigen.
  2. Signalering: het vroegtijdig signaleren van problemen van jeugdigen en opvoeders en het met elkaar in verband brengen van signalen van verschillende instanties.
  3. Toeleiding naar hulp: toeleiding naar het totale lokale en regionale hulpaanbod zoals voor- en vroegschoolse educatie onderwijsachterstandvoorzieningen en leerplichtzaken, maar ook bijvoorbeeld toeleiding naar het AMK en de geïndiceerde jeugdzorg.
  4. Licht pedagogische hulp: opvoedondersteuning en lichte ondersteuning aan ouders en gezinnen waar problemen zijn of dreigen te ontstaan (bijvoorbeeld pedagogische spreekuren, inloopspreekuren, huisbezoeken en oudertrainingen, pedagogische thuishulp en thema-avonden) en schoolmaatschappelijk werk.
  5. Coördinatie van zorg: het afstemmen en bundelen van zorg waar meerdere hulpsoorten nodig zijn om een jeugdige of gezin te kunnen ondersteunen voor zover dit buiten de basistaken van de integrale jeugdgezondheidszorg valt.

Een ander belangrijk aspect in het basismodel van het CJG is de schakel met Bureau Jeugdzorg (BJZ). In het ideaalplaatje is een medewerker van BJZ ondergebracht in het CJG. Een laatste onderdeel is de schakel met de Zorg- en adviesteams (ZAT) en via de ZAT’s met de leerlingenzorg in het onderwijs.

Aanpak:

a-bright-idea”Het opzetten van ons CJG en de implementatie van de vijf gemeentelijke functies in het reguliere proces verliep niet zoals gedacht. We verwachtten dat we met het afsluiten van convenanten en raamovereenkomsten met samenwerkingspartners de uitvoering van de vijf basisfuncties geborgd hadden. Nadat de externe projectleider was vetrokken en een jaar nadat het CJG was opgezet bleek dat historisch gegroeide schotten tussen instellingen ook binnen het CJG bleven doorbestaan. Ons centrum leek meer op een bedrijfsverzamelgebouw dan op een CJG. Hekousion bracht samenhang en afstemming tussen de CJG-partners door een juiste mix van het in kaart brengen van de werkprocessen, het instrueren van managers en het coachen van de medewerkers. We vormen geen bedrijfsverzamelgebouw meer maar functioneren als één organisatie.’’